18/11/26

Bretaña, Esmeraldina


A mellor novela galega de todos os tempos foi escrita por un ourensán
Ata aí todo o mundo está de acordo, e o resto xa é mera cuestión de gustos
Polo que a min respecta, ese literato da Atenas galega non é outro que Ferrín
A razón é este monumento literario que erixiu xa na súa madurez, a finais dos 80
Unha pena que fose daquela, posto que se trata dunha obra adiantada ao seu tempo
Falamos de Bretaña, Esmeraldina, aclamada pola crítica e, cada vez máis, polo público



O cumio do universo ferriniano contén todos os ingredientes para triunfar
En primeiro lugar, porque bebe dos grandes clásicos, comezando por Jack London
A súa derradeira novela, que Xoán Abeleira traduciu como O viaxeiro astral, inspirouna claramente
Trata dun recluso capaz de viaxar no espazo e no tempo a través do poder da mente, que logra así liberarse
Do mesmo xeito, Bretaña, Esmeraldina é unha novela carceraria, protagonizada por Amaury, un preso político bretón
No seu caso, consegue evadirse de múltiples formas, tanto en soños e delirios como mediante o maxín e os ideais que defende
Son o mito artúrico, ou Materia de Bretaña, a emancipación de Tagen Ata, trasunto do noso país, e a liberdade que encarna Esmeraldina


Bretaña, Esmeraldina foi tamén influenciada por H.P. Lovecraft
Tanto é así, que este escritor mesmo chega a ser mencionado na novela
Por momentos lembra o seu brillante ciclo de aventuras oníricas de Randolph Carter
É o caso de Na procura soñada de Kadath a descoñecida, por onirismo, orixinalidade e liberdade narrativa
Xunto cunha creatividade extraordinaria, Ferrín fai gala dun dominio lingüístico e dunha riqueza de vocabulario sen parangón
Non en van, o autor foi poeta antes ca novelista, algo que se percibe na mestría dunha prosa que por veces semella poesía en verso libre 


O resultado é unha delicia de lectura, un canto á liberdade individual e colectiva
Unha obra de arte contra a opresión de toda índole exercida sobre as nacións atlánticas
Contra a violencia implícita recorrente na colonización política e cultural dos pobos asoballados
O protagonista da novela, Amaury, bota media vida encerrado nunha prisión autonómica de Tagen Ata
Trátase dunha clara alusión ao sistema autonómico do Estado Español, denominado na obra como Terra Ancha
En último termo, pódese considerar que a alegoría vai máis alá e alude a todo tipo de tiranía por parte dun réxime autoritario
Neste sentido, é unha obra de vibrante actualidade, con esta vaga de totalitarismo fascista que estamos a padecer por case todo o mundo


Esta conciencia social e de país nace no autor a moi temperá idade
De feito, con tan só 26 anos fora un dos fundadores da Unión do Povo Galego
Poucos anos despois pagara o seu compromiso coa pena de cárcere por propaganda ilegal
A novela ten, por tanto, certo carácter autobiográfico, e durante esa condena concibira varios relatos
A deshumanización e a resistencia fronte á alienación xa figuran neles, recollidos no libro Elipsis e outras sombras



Ensoñación e presidio vanse entrelazando na novela nun sorprendente xogo especular
Esa alternancia entre realidade e ficción en cada capítulo supón, de feito, a cerna principal da historia
E o creador preocúpase de entretecelas de xeito que practicamente non se perciba a transición durante a lectura
Para quen lle interese afondar na análise formal ou simbólica de canto encerra Bretaña, Esmeraldina, hai ensaios publicados
O máis completo é A espiral no espello, a tese doutoral do filólogo e actual presidente da Fundación Rosalía de Castro, Anxo Angueira


Como rapaz da época, valoro o carácter entrañablemente oitenteiro de certas personaxes
Sobre todo o gaio Rhiwefdell, unha ave que só lle fala a Amaury, ou o preso cigano Ludwig Mariano
Tamén o ambiguo Hrutgy Simplicíssimus, un cabo con cabeza de cocho e parche, e mais o doutor Rojet Ulmannei
Xuntos encarnan as principais pezas de toda unha galería de seres, de diversos bandos, que circulan pola Prisión do Príncipe
Á súa vez, Bretaña, Esmeraldina forma parte dun universo máis amplo inaugurado por Retorno a Tagen Ata, ao que seguiu Arnoia Arnoia


Precisamente este libro, Arnoia, Arnoia, ten para min un gran valor persoal, como recordo da nenez
Esta que figura baixo estas liñas é a portada do exemplar que gañei sendo rapaz e que aínda conservo
Entregáramo o finado de Luis Rei, bibliotecario e biógrafo de Cabanillas, tras presentarme a un concurso de debuxo
Conta con ilustracións cun deseño rompedor para o momento, mediada xa aquela década en que tamén viu a luz Bretaña, Esmeraldina

10/10/26

O conxunto arqueolóxico de Adai

 

O de Adai, a 8 km ao noroeste de Lugo, é o maior conxunto megalítico e rupestre da comarca lucense e un dos máis completos do país
Nel inda hai dende petróglifos a pedras singulares, como un altar ou unha longhouse, un dolmen, un menhir e mesmo unha roda ou henge
No último mes, en sucesivas visitas puiden coñecer tan só unha mínima parte de todo este complexo datado no II milenio antes da nosa era




O complexo é inmenso, dunhas 50 hectáreas de extensión
En toda esa superficie, o máis coñecido e accesible é o dolmen
Trátase dunha anta pequeneira, cabeza visible do conxunto de mámoas
Pero o que máis abundan son os petróglifos, posto que se conservan ducias deles
Un detalle singular é a súa ampla diacronía, posto que hai marcas feitas durante milenios
De feito, algunhas inscricións circulares crese que foron cristianizadas con cruces na Idade Media




Non lonxe do dolmen encóntrase unha das maiores xoias de todo este conxunto
Referímonos ao Corro dos Mouros, tamén coñecido como O Castrillón ou A Roda de Adai
O xacemento foi obxecto de estudos arqueolóxicos, que indicaron unha antigüidade duns 3.300 anos
Trátase dun círculo lítico case perfecto con máis de 50 metros de diámetro, cun parapeto recuberto de seixo
A súa función sería funeraria, con enterramentos en foxa e máis dun milleiro de pezas de olería como ofrendas




Non menos importante, polo seu carácter singular, único no mundo, é o Altar de Adai
Falamos dunha roca de máis de 70 metros cadrados con forma elipse e un total de dezaoito buratos
Este outro monumento é aínda máis antigo, posto que data de hai uns 4.000 anos, e foi descuberto nos anos 80
Verbo da súa funcionalidade, as recentes escavacións determinaron que se trata da base dunha longhouse, unha casa longa
É dicir, unha cabana comunal, cuxo uso  ritual se prolongou durante toda a Idade de Bronce, dende o calcolítico ata a irrupción do ferro





As escavacións neste xacemento continúan na actualidade
É o caso do refuxio próximo ao altar de Adai, no que aínda están a traballar
Deste xeito, grazas ao labor dos arqueólogos, no futuro poderemos coñecer mellor o noso pasado
Ademais de admirar os monumentos creados polos nosos ancestros, a visita á zona paga a pena por máis motivos
A contorna ten un valor natural e paisaxístico innegable, con bosques de flora e fauna autóctonas na Reserva da Biosfera Terras do Miño
 

01/09/26

Phantasialand

Hoxe estamos de festa na casa, posto que a rapaza xa nos fai quince anos
Por adiantado, obsequiámola cunha visita a un dos parques temáticos máis prestixiosos de Europa
Referímonos ao aclamado Phantasialand, un complexo situado ao sur de Colonia que destaca pola calidade das súas propostas



De feito, está considerado o segundo parque de atraccións máis importante de Alemaña
Só por detrás de Europa Park, que visitamos hai un par de anos e que non supera en detallismo a Phantasialand




O parque conta con media ducia de áreas temáticas, entre as que destaca a de Berlín, con Rookburgh
Esta subárea de estilo steampumk ten unha montaña rusa, F.L.Y., onde os pasaxeiros semellan voar pendurados
Logo hai tamén coasters máis convencionais, coma o tren da mina Colorado Adventure, na área dedicada ás civilizacións de México 




De volta a Berlín, subimos a un carrusel de varios pisos
Tamén visitamos a dark ride Maus aus Chocolat, unha das atraccións máis divertidas do parque




Neste extremo do Phantasialand trata de recrearse o ocio familiar berlinés de inicios do século pasado




A tal efecto, construíuse un boulevard con varias prazas, e dende unha delas parte un tunel que conduce á ucronía steampunk
Outra das áreas do parque é China Town, onde se encontra outra dark ride, Geister Rikscha, neste caso inspirada no terror chinés





No capítulo dos espectáculos, repartidos por todo o parque, destacan tres principais
Son o musical Nobis, o acrobático Battle of the Best e Rock on Ice, de patinaxe sobre xeo




A medieval Mystery, Deep in Africa e Fantasy son outras das áreas de Phantasialand
Pola temática e o seu alto nivel de detallismo, esta última evoca o parque de Efteling, nos Países Baixos
Nestoutro exremo do parque subimos á Crazy Bats, unha montaña rusa de realidade virtual onde as imaxes van sincronizadas cos vagóns




Fóra do horario do parque, que só en pleno verán pecha ás sete da tarde, estivemos polos hoteis do complexo





Sobre todo no Ling Bao, que era o que tiñamos á beira do noso propio hotel
Un día ceamos no asiático e outro no africano, o Matamba, onde nos hospedamos




E ata aquí chegan as aventuras que vivimos nun dos mellores parques de atraccións do mundo
A experiencia serviu como o mellor colofón á viaxe que realizamos polo occidente alemán, centrada no val do Mosela

Bretaña, Esmeraldina

A mellor novela galega de todos os tempos foi escrita por un ourensán Ata aí todo o mundo está de acordo, e o resto xa é mera cuestión de gu...